اگنا– دولت الکترونیک به معنای استفادهی دولت از فناوری اطلاعات به منظور تسهیل امور دولت در جابجائی اطلاعات بین مردم، بازار و بنگاههای اقتصادی، سازمانها و ارگان ها و موسسات دولتی است. به بیان دیگر دولت الکترونیک، یک دولت دیجیتالی بدون دیوار و ساختمان بوده و سازمانی مجازی است که خدمات دولتی را به طور مستقیم به شهروندان ارائه میدهد و موجب مشارکت آنها در فعالیتهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی میشود.
در واقع شهروندان و دولت میتوانند به طور کامل با یکدیگر در تعامل باشند. پس هدف اساسی دولت الکترونیک تحقق بخشیدن به مردم سالاری الکترونیک است که تمامی افراد بتوانند در سرنوشت خویش دخالت داشته باشند. بر همین اساس در صورت تحقق دولت الکترونیک، سرمایه اجتماعی دولت افزایش یافته و زمینه مردمی همکاری در مبارزه با قاچاق کالا و ارز فراهم می شود و این علاوه بر افزایش اقتدار ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز از طریق اعمال دولت الکترونیک است.
از این منظر میتوان گفت که در امر مبارزه با قاچاق کالا و ارز یکی از موثرترین اقدامات، بهکارگیری سامانههای نرمافزاری و فناوری اطلاعات با هدف تسهیل در انجام کارها و افزایش نظارت عمومی است. در واقع یکی از موثرترین راهکارهای مدیریتی برای مبارزه با قاچاق کالا و ارز در بسیاری از کشورها دولت الکترونیک است. به کمک سامانهی الکترونیک، همهی موارد قابل رهگیری و شفاف سازی است. از آن جمله میتوان به بازرسی و نظارت بیشتر در مرزها اشاره کرد.
این امر از طریق راهاندازی سامانهی جامع نرمافزاری در رابطه با مبارزه با قاچاق کالا و ارز با همکاری وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی کشور قابل تحقق است. این سامانه ها در دولت الکترونیک مزایای بسیاری دارد از جمله اینکه کشفیات قاچاق با استفاده از دستگاههای الکترونیکی گمرک افزایش یافته و شناسائی کالاهای قاچاق از غیر قاچاق در زمان بسیار کوتاهی امکانپذیر است. همچنین ثبت الکترونیکی شکایت از نحوهی ارائهی خدمات گمرکی امکان پذیر بوده، امکان احراز هویت الکترونیکی وجود دارد و با اتصال سامانهی گمرکی به سامانهی ارزی بانک مرکزی، درستی پروانههای صادره از طریق ارتباط الکترونیکی صورت میگیرد و از جعل اسناد و سوء استفاده از منابع ارزی پیشگیری میشود.
برای رسیدن به چنین موقعیتی در مبارزه با قاچاق کالا وارز باید اقدامات موثری در دولت الکترونیک به منظور مبارزه با قاچاق کالا و ارز صورت پذیرد. مثلا لازم است نیروهای مرزبانی به منظور نظارت و کنترل نواحی مرزی، تجهیزات الکترونیکی پیشرفتهتری در اختیار داشته باشند. از سوی دیگر تشکیل بانک اطلاعاتی جامعی در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ضروری است. همچنین استفاده از ردیابهای الکترونیکی در مکانهای مورد نیاز مثلا بر روی تمامی شناورهای فعال در دریای خزر و خلیج فارس و ایجاد ایستگاههای کنترل حرکت این شناورها از دیگر اقدامات لازم در این زمینه است. همچنین از جمله سایر اقدامات لازم میتوان به ضرورت تحقق شبکهی ملی اطلاعات به عنوان زیر ساخت مطمئن دولت هوشمند الکترونیک برای تسریع دستیابی به اهداف فوق اشاره کرد.
نتیجه اینکه با اعمال دولت الکترونیک از طریق شبکه ملی اطلاعات، اقتدار ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا وارز یعنی قدرت نظارت و کنترل حاکمیت در این زمینه افزایش می یابد. بعلاوه بخاطر شفاف سازی امور و افرایش مشارکت مردمی از طریق دولت الکترونیک، سرمایه اجتماعی دولت افزایش یافته و این امر منجر به مشارکت مردم برای مبارزه با قاچاق کالا وارز می شود.
توجه بدین مهم در فصل سیزده مواد 79 تا 85 برنامه ششم توسعه اجتماعی فرهنگی سیاسی اقتصادی نظام جمهوری اسلامی مشهود بوده و مناسب است ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و دولت از یکسو بدان اهتمام ورزند و از سوی دیگر رسانه های جمعی آنرا به عنوان یک مطالبه بحق از دستگاه های ذی ربط خواستار شوند.
منبع: ایرنا
