بیمه مرکزی تاکنون در چند سال اخیر اقدامات ارزشمندی در حوزه نظام اداری الکترونیک انجام داده است. این اقدامات از زمانی آغاز شده است که مهدی نوروزی سکان مدیر کلی فناوری اطلاعات و ارتباطات این سازمان کلان اقتصادی را عهده دار شده است. بیمه مرکزی در کنفرانس نظام اداری الکترونیکی حضوری فعال دارد به همین مناسبت گفتگوی کوتاهی با مهندس مهدی نوروزی انجام داده ایم که با هم می خوانیم.
لطفا در ابتدا خود را معرفی و مختصری از سوابق اجرایی خود را بیان فرمایید؟
اینجانب مهدی نوروزی دارای مدرک مهندسی کامپیوتر نرم افزار می باشم. از سال 1378 وارد سیستم دولتی شدم و تاکنون در سازمانهای دولتی مختلف مشغول فعالیت بوده ام. قبل از ورود به بیمه مرکزی ج.ا.ایران سمت مدیر کل فناوری اطلاعات و ارتباطات استانداری تهران را عهده دار بودم و از نیمه دوم سال 1390 تاکنون به عنوان مدیر کل فناوری اطلاعات و ارتباطات بیمه مرکزی ج.ا.ایران مشغول فعالیت می باشم.
نظام اداری الکترونیک تا چه میزان در صنعت بیمه توسعه یافته است؟
خوشبختانه در صنعت بیمه شرکتهای بیمه به دلیل نیاز مبرم به سیستمهای اطلاعاتی در حوزه بیمه گری، در طول سالهای اخیر خود را به سیستم های الکترونیکی مجهز نموده اند. بیمه مرکزی نیز در دو حوزه فرایندهای جاری پشتیبانی-مالی و فرایندهای تخصصی سازمان اقدامات موثری در این زمینه داشته است. به گونه ای که در هم اکنون اتوماسیون جامع اداری و مالی شامل زیرسیستم های مکاتبات، مالی(حقوق و دستمزد، دریافت و پرداخت، انبار و اموال، دارایی ثابت) و پرسنلی (حضور و غیاب، صدور احکام، آموزش) بطور یکپارچه مکانیزه بوده و در حال بهره برداری است. در حوزه فرایندها تخصصی که به وظیفه اصلی سازمان شامل بیمه اتکایی و نظارت بر صنعت بیمه باز می گردد، از اوایل سال 1390 مکانیزاسیون زیرفرایندهای اتکایی آغاز شده است و هم اکنون فاز نخست آن به پایان رسیده است و فاز توسعه آن که شامل بخش نظارتی است در دست اقدام است.
بنابراین می توان اذعان داشت که نظام اداری الکترونیکی در صنعت بیمه از پیشرفت خوبی برخوردار است.
تعامل الکترونیکی بیمه مرکزی و سایر بیمه ها چگونه است؟
با توجه به ایجاد زیرساخت نرم افزاری و ارتباطی مناسب بین بیمه مرکزی و شرکت های بیمه، بخش مکاتبات فی مابین بیمه مرکزی و شرکت های بیمه از طریق سامانه سیماب (سامانه یکپارچه مکاتبات الکترونیکی بیمه) و بخش فنی و تخصصی فی مابین از طریق سامانه سنهاب (سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه) انجام می پذیرد.
در خصوص طرح سنهاب توضیحاتی بفرمایید:
بر اساس قانون تاسیس بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران وظیفه اصلی این سازمان تنظیم و تعمیم و هدایت امر بیمه در ایران می باشد. به منظور مکانیزاسیون فرایندهای عملیاتی و نظارتی بیمه مرکزی راه اندازی سامانه سنهاب (سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه از نیمه دوم سال 1390 در دستور کار دفتر فناوری اطلاعات و ارتباطات بیمه مرکزی قرار گرفت. بدین منظور با توجه به بررسی های انجام شده و بر اساس تحلیل وضع موجود و شناخت نیازهای بیمه مرکزی و صنعت بیمه، با مشارکت فعال همکاران دفتر فاوای بیمه مرکزی و جمعی از خبرگان حوزه IT و صنعت بیمه کشور، اقدام به طراحی و راه اندازی سامانه ای تحت عنوان سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه “سنهاب” نمودیم.
با عنایت به عدم وجود زیرساختهای لازم در بیمه مرکزی ابعاد پروژه در سه حوزه زیر ساختهای ارتباطی، زیر ساخت مرکز داده و زیر ساخت نرم افزاری، برنامه ریزی شد.
با توجه به گستردگی پروژه بخصوص در حوزه زیر ساختهای نرم افزاری، این پروژه در چندین فاز طراحی شده و در حال حاضر برخی از فازهای پروژه اجرایی و عملیاتی شده و توسعه سامانه سنهاب با رویکرد نظارت الکترونیکی در دستور کار این دفتر قرار دارد.
آیا طرح مشابه جهانی دارد؟
گرچه ایده متمرکز نمودن اطلاعات صنعت بیمه سابقه طولانی دارد و در تولید این سیستم نگاهی به شیوه های موفق منطقه ای و جهانی شده است، لیکن به دلیل خاص بودن بیمه مرکزی و به تبع آن ویژه بودن فرایندهای سازمانی آن، سیستم تولید شده برای آن نیز خاص بوده و مشابه جهانی ندارد ولی بدیهی است که الگوی کلی آن به یکی از روش های فنی مبتنی بر IT است. و قطعا سامانه هایی نه لزوما در زمینه بیمه و نظارت، کم و بیش شباهت هایی به سامانه سنهاب خواهند داشت.
برگزاری کنفرانس نظام الکترونیکی چه تاثیری در تسریع تحقق سازمان هوشمند در بیمه خواهد داشت؟
این تاثیر به دو روش می تواند جلوه کند. نخست آنکه آشنایی و اطلاع از میزان
پیشرفت ها و زیرساخت های موجود در سایر سازمان ها موجب ایجاد زمینه همکاری و تسریع در تحقق اهداف طرفین خواهد شد. دوماً، آشنایی با شیوه عمل و نحوه مواجهه با مشکلات مشابه می تواند الگوی مناسبی برای موفقیت و عملکرد صحیح باشد.
پیشنهاد شما برای کاربردی تر شدن دستاوردهای این کنفرانس چیست؟
مهمترین نیاز سازمان ها در مکانیزاسیون، پس از فائق آمدن بر فرایندهای داخلی خود، ایجاد ارتباط مکانیزه با سازمان های مرتبط به خود است. متاسفانه در این بین چند خلا عمده مشاهده می شود:
- عدم وجود استاندارد اطلاعاتی برای تبادل بهینه
- عدم تمایل در به اشتراک گذاری مکانیزه اطلاعات به بهانه محرمانه بودن اطلاعات و احساس مالکیت بر داده
- خلا قانونی در حمایت تامین اطلاعاتی سازمان ها توسط سازمان های دیگر به صورت مکانیزه
- سلیقه ای بودن همکاری ها و لذا تهدید قطع سرویس یا تغییر در نحوه ارائه سرویس
- درخواست هزینه برای ارائه اطلاعات بدون وجود تعرفه مشخص و قانونی
پیشنهاد می شود این کنفرانس در راستای کمک به حل معضلات مشابه هدف گذاری شود.
در این کنفرانس بیمه مرکزی چه گام های مثبتی برای تحقق سازمان هوشمند می تواند بردارد؟
به نظر می رسد با توجه به برنامه ریزی بیمه مرکزی در راستای پیاده سازی سیستم های مکانیزه جهت نظارت و هدایت الکترونیکی و هوشمند در صنعت بیمه، این مدل می تواند به عنوان یک راهکار مناسب در اختیار سازمانهای مشابه بیمه مرکزی قرار گیرد. همچنین بیمه مرکزی آمادگی بهره مندی از پیشرفتهای فنی و تکنیکی سایر سازمانهای پیشرو در حوزه سازمان هوشمند را دارد.
وضعیت بیمه برای اجرایی کردن کامل نظام الکترونیکی را چگونه ارزیابی می کنید؟
باید دید منظور از “اجرایی کردن کامل نظام الکترونیکی” چیست. همچنین توجه به این نکته الزامی است که مکانیزه شدن درون سازمان الزاما به معنی مکانیزه شدن خدمات نخواهد بود. لذا گرچه به تحقیق می توان گفت که شرکت های بیمه از نرم افزارهای بیمه گری متمرکز و کم و بیش یکپارچه برای فعالیت های بیمه گری خود بهره می برند و به عبارتی فرایندهای داخلی خود را مکانیزه کرده اند، لیکن محصول نهایی که همان بیمه نامه و خدمات بیمه است، به طور کامل الکترونیکی نشده است. عدم تحقق این امر صرفا به صنعت بیمه باز نمی گردد بلکه بخشی از آن متوجه فرهنگ جامعه و میزان ضریب نفوذ بیمه و مقرون به صرفه نبودن الکترونیکی کردن خدمات بیمه، بخشی به دلیل فراهم نبودن زیرساخت فناوری و ارتباطی در جامعه و بخشی دیگر به دلیل عدم امکان ارائه برخی از خدمات بیمه بصورت الکترونیکی می باشد.
میزان پذیرش و آمادگی مشتریان برای دریافت خدمات به صورت الکترونیکی چه میزان است؟
خوشبختانه به دلیل آنکه مدتی است جامعه با دریافت خدمات الکترونیکی مواجه بوده و فرهنگ ارائه و استفاده از خدمات الکترونیکی رو به گسترش است. به عبارت دیگر خدمات الکترونیکی واژه نا مانوس برای جامعه نیست. حتی شاید بتوان گفت جامعه الکترونیکی کشور از میزان مطالبه مشتریان خود جا مانده است. گواه این امر عدم جاری شدن امضای الکترونیکی (بطور کامل)، عدم رسمیت در مبادله اسناد الکترونیکی، محدودیت های گوناگون در میزان مبادله مالی در شبکه بانکی، وجود وقفه های زمانی (آنی نبودن) تراکنش های مالی بین بانکی و …. است. صنعت بیمه نیز از این امر مستثنی نیست و در صورت ارائه خدمات مناسب الکترونیکی و قابل اطمینان، قطعا از سوی مشتریان قابل پذیرش خواهد بود. کلید موفقیت هر خدمت الکترونیکی ایجاد تسهیل در کار مشتری و کاهش زمان تلف شده وی است.
چه پروژه های تحقیقاتی مهمی در زمینه ایجاد سازمان هوشمند در بیمه انجام شده و یا در دستور کار است؟
شاید مهمترین پروژه در دست اقدام بیمه مرکزی در ایجاد سازمان هوشمند، توسعه سامانه سنهاب باشد به گونه ای که کتاب قانون بیمه و آیین نامه های شورای عالی بیمه بصورت نرم افزاری در آمده، و نظارت بر صنعت بیمه بطور مکانیزه و هوشمند بر اساس شاخص های فنی، مالی و شبکه فروش بر صدور یکایک بیمه نامه ها و رسیدگی به پرونده های خسارتی رسیدگی کند. به عبارتی نظارت الکترونیکی و هوشمند بر صنعت بیمه، مهمترین پروژه عملیاتی سازمان است.
آقای مهندس از وقتی که برای خوانندگان اندیشمند ما گذاشتید سپاسگزارم و برایتان آرزوی موفقیت بیشتر می کنم.
